محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1971
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
عمر كرده شب جمعه هفدهم صفر در تبريز داعى حق را لبيك اجابت گفت - عيد مولود مسعود شاهنشاهى دام ملكه را جناب سپهسالار اعظم با شكوهى و زينتى تمام گرفتند در تمام ممالك محروسه جشن كامل گرفته شد - بعضى استخوانهاى ماموت را در اصفهان ميرزا تقى خان حكيمباشى حضرت اجل اعظم شاهنشاهزاده و الا ظلّ السلطن حكمران اصفهان و مضافات انكشاف كرده است ( ماموت حيوانيست كه قبل از طوفان آخرى در كره ارض وجود داشته شبيه به فيل ولى بزرگتر ، بعد از طوفان ديگر اين جنس حيوان وجود نيافته است ) - روز سهشنبه چهارم ربيع الاول بعد از نه ساعت و سى و هفت دقيقه و سى و شش ثانيه از روز گذشته نير اعظم از برج حوت به حمل تحويل كرد . سلام خاص در عمارت عاج در پيشگاه حضور همايون منعقد گرديد و سلام عام در تالار تختمرمر انعقاد يافت - حكمرانى مازندران را به عهدهء جناب معتمد الملك وزير مخصوص موكول داشتند - ميرزا على دكتر بعد از مراجعت از سفر فرنگستان كه براى تحصيل رفته بود از اطباى حضور همايون و به منصب معلّمى علم طبّ مدرسهء مباركهء دار الفنون سرافراز آمد - رسيدگى به امور عربستان و لرستان را به عهدهء كفايت جناب علاء الدوله وزير ماليه و دربار اعظم موكول داشتند - نيز ادارهء گيلان را مزيد ساير مشاغل جناب معظم فرمودند و ضياء الملك به حكومت گيلان منصوب شد - حكمرانى خمسه را به نواب و الا عزّ الدوله عبد الصّمد ميرزا واگذار فرمودند - ميرزا محمّد حسين پسر ميرزا جعفر وقايعنگار به منصب استيفا سرافراز آمد - موكب همايون پانزدهم جمادى الاولى تشريففرماى ييلاق لار و نمارستاق گرديد - چرخ سكّه و ضرابخانهء دولتى در محلى كه مشهور به كارخانهء ريسمانريسى است به رياست جناب ميرزا على خان امين الملك وزير رسايل خاصّه و مباشرى مسيو پخن نمساوى تكميل و داير شد - آقا محمّد ابراهيم امين السلطان به لقب جنابى ملقّب و از اجزاى دار الشوراى كبرى گرديد - مهام و امور دولتى را در تحت دو وزارتخانه قرار داده جناب اجل آقاى مستوفى الممالك را وزير امور كشور و جناب سپهسالار اعظم را وزير امور لشكر خواندند - ميرزا زكى رشتى وزير درب حرم جلالت به خطاب جنابى مفتخر آمد - در سلخ رجب شهرستانك مضرب خيام معلّى گرديد - بعد از معاودت سفراى بيرمان از دار الخلافه به آن مملكت ميرزا